Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden? Slim invloed uitoefenen!

Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden, een trend? Wij zien nog geen trend in de vorm van volledige cao’s; wel steeds meer maatwerkregelingen als onderdeel van arbeidsvoorwaarden of sociale plannen. Hoe dan ook, vroeg of laat moet de OR aan de bak.

[Artikel gepubliceerd door Walter van der Ploeg in OR Magazine – december 2018]

Onlangs spraken we OR-voorzitters en vakgenoten over bedrijven zoals Jumbo en Action, die niet met de vakbonden maar met de ondernemingsraad onderhandelen over arbeidsvoorwaarden. Wat vergt dat van een OR? Alleen een mening of standpunt is niet toereikend. Het meest genoemd werd: kennis van arbeidsvoorwaarden is nodig, inzicht in onderhandelstrategieën, vaardigheden op het vlak van onderhandelingen en slim en strategisch kunnen communiceren. En dikwijls een portie lef. Moet je dit als OR allemaal zelf kunnen? De meeste OR-voorzitters zijn blij dat de WOR het mogelijk maakt om gebruik te maken van externe experts voor advies en ondersteuning.

De aanwezige experts en OR-voorzitters wisselden belangrijke tips uit om als OR overeind te blijven in dit krachtenveld:

Doe het niet alleen

Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden doe je niet alleen en in stilte. Betrek in verschillende fases de collega’s, niet alleen achteraf! De ondernemingsraad heeft klankbordgroepen nodig uit verschillende delen van de organisatie. Verzamel input, test het draagvlak voor verschillende ideeën. Deel de uitkomsten, en maak je inzet bekend: wat wil je bereiken? Zo schep je een krachtenveld en win je aan invloed, nog voordat de onderhandelgesprekken beginnen. Tussentijds stem je af met klankbordgroepen. Voorafgaand aan een definitieve deal leg je het conceptakkoord ook weer voor. Dat vergt nogal wat projectregie. Schakel eventueel iemand van buiten de OR in, en/of een collega met ervaring op dat vlak.

Zeggingskracht

OR-voorzitters erkenden: een externe expert geeft meer zeggingskracht, niet alleen door deskundigheid. Alleen al diens betrokkenheid en aanwezigheid heeft invloed! Soms heb je ook een externe onderhandelaar of delegatieleider nodig om zakelijk en stevig te communiceren zonder in allerlei valkuilen te vallen. Niet iedereen bereikt zijn doel én houdt de relatie heel tijdens onderhandelingen met de eigen bestuurder. Van een goede externe deskundige wordt ook begeleiding verwacht op dat aspect.

Onderhandelen over de onderhandelingen

Er werden ook bloopers uitgewisseld. Zoals meteen het inhoudelijke gesprek aangaan. Doe daarom als geoefende onderhandelaars: eerst nadenken en onderhandelen over het onderhandelproces. Ze maken afspraken daarover en sluiten convenanten hoe met elkaar om te gaan. En zeker ook over de communicatie tijdens het proces en de resultaten na afloop. Dit alles los van de uitgebreide inhoudelijke voorbereidingen.

Bijvangst

Wat valt op? Dikwijls geeft communicatie met klankbordgroepen en achterban veel meer informatie dan alleen over de arbeidsvoorwaardenregeling zelf. Voorbeelden van nuttige en plezierige ‘bijvangst’:

  • er komen allerlei zaken naar voren die de OR bij zijn signalerende rol kan gebruiken;
  • collega’s krijgen interesse in de OR;
  • de OR profileert zich stevig, ook in de ogen van directie en HR.

Er valt wat te winnen

De conclusie is: onderhandelen over arbeidsvoorwaarden is een stevige uitdaging is voor de ondernemingsraad. Maar er heel wat valt te winnen in resultaten, informatie en relatie!

Walter van der Ploeg  is senior trainer/adviseur/(team)coach bij Zuidema Personeelsmanagement & Medezeggenschap BV. Mail Walter via walter.vd.ploeg@zuidema.nl

Download hier het gepubliceerde artikel: OR-Magazine 2018-nr. 12 – Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden – Slim invloed uitoefenen

Mail ons
Bel me terug
Bel (033) 434 58 00

neem gerust contact met ons op