OR en COVID – Nieuw: concrete voorschriften vanwege COVID-19

COVID houdt Nederland al een jaar in de greep. De gevolgen zijn voor iedereen goed merkbaar. Ook in bedrijven en organisaties. Allerlei maatregelen worden genomen. De OR heeft hier ook een rol bij. In een serie artikelen[i] geven we je handreikingen: waar op te letten? In dit artikel gaan we in op (nieuwe) concrete preventievoorschriften vanwege COVID-19.

Het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit) maakt deel uit van de Arbowet. In het Arbobesluit staan concrete regels en voorschriften. Sinds eind 2020 is het Arbobesluit aangepast met tijdelijke aanvullende eisen voor de bestrijding van de COVID-19. Dat betekent dat de werkgever een aantal maatregelen moet treffen, en de werknemer zich daaraan moet houden. Wat zijn deze eisen?

De werkgever heeft een algemene zorgplicht voor de veiligheid en gezondheid van zijn werknemers. Daarom moet hij maatregelen en voorzieningen treffen om veiligheids- en gezondheidsrisico’s, zoals besmetting met het coronavirus, te voorkomen of te beperken.

Tijdelijke meer specifieke verplichtingen in het Arbobesluit

Het Arbobesluit beschrijft algemene uitgangspunten voor de inrichting van arbeidsplaatsen, hoe werknemers hun werk goed beschermd kunnen doen. Eind 2020 is in het Arbobesluit tijdelijk uitgebreid met vereisten gericht op de bestrijding van de epidemie COVID-19. Dit vormt voor de werkgever de basis voor het nemen van maatregelen.

Niet vrijblijvend: coronamaatregelen en voorzieningen voor covid-19

Het is duidelijk beschreven dat gedurende de COVID-19 epidemie maatregelen en voorzieningen noodzakelijk zijn. In ieder geval moet geregeld worden:

  • voldoende hygiënische voorzieningen en het in acht nemen daarvan;
  • het geven van doeltreffende voorlichting en instructie aan werknemers over de bestrijding van het virus op de arbeidsplaats;
  • goed toezicht houden op de naleving van de noodzakelijke maatregelen en voorzieningen;
  • werknemers moeten de maatregelen naleven en de beschikbare voorzieningen te gebruiken;
  • ook voor zzp-ers en voor organisaties waar alleen vrijwilligers werken, gelden de nieuwe regels.

Maatwerk per organisatie – rol van de ondernemingsraad  

Het is afhankelijk van de situatie welke maatregelen de werkgever moet treffen. Dit hangt samen met lokale risico’s. daarom varieert wat in de praktijk nodig is om de werknemers tijdens hun werk goed te beschermen. Met of zonder RI&E, de werkgever is verplicht om middelen ter beschikking te stellen waarmee werknemers besmetting voorkomen. Ook moet geregeld worden hoe werknemers de maatregelen moeten naleven en de voorzieningen gebruiken. Dergelijke regelingen zijn instemmingsplichtig (WOR artikel 27.1d).

Toegevoegde waarde ondernemingsraad

Omdat er maatwerk nodig is, kan juist de OR een toegevoegde waarde hebben bij het nemen van maatregelen. Ook al is de werkgever, dat betekent niet dat hij alles moet bedenken. Ook niet dat de OR namens de medewerkers alles goed hoeft te vinden. De maatregelen moeten doeltreffend zijn, maar ook realistisch. Denk bijvoorbeeld aan nadenken over situaties waar 1,5 meter afstand nemen onder druk staat, maar ook draagcomfort van materialen en voorkomen van bijkomende hinder. En niet in het minst: zijn de maatregelen duidelijk voor de werknemers? Begrijpelijk uitgelegd, in voor iedereen duidelijke taal? Met daadwerkelijke instructie, en niet alleen een folder of publicatie?

Een ander punt is het thuiswerken, om contact met andere personen te vermijden. Let op: thuiswerken is geen recht. Het niet kunnen of toestaan van thuiswerken is ook geen overtreding van het Arbobesluit. Wel moet je er over in gesprek kunnen wat er wel en niet per se op de werkplek moet gebeuren, en wat thuis kan.

Controle door de inspectie

De Inspectie SZW (de vroegere arbeidsinspectie) controleert. Bij overtreding van de voorschriften kan de Inspectie SZW een boete opleggen of – bij herhaalde overtreding – het werk meteen stil leggen. Al met al genoeg reden om in organisaties de voorschriften en de preventie serieus te nemen.

Dit alles is precisiewerk, ook voor de OR. Wil je er werk van te maken? Vraag de adviseurs van ZPM om advies!


[i] Zie ook ‘OR en COVID – een veilige werkplek’


Wij zijn experts in besluitvorming

Wij helpen je écht invloedrijk te zijn

Aandacht voor belangen

Goed gevoel voor de praktijk

Heb je vragen?

Neem direct contact op met via
(033) 434 58 00