Nieuwe functiewaarderingssystemen: wat is de rol van de OR?

Soms vindt een werkgever aanleiding om een nieuw functiewaarderingssysteem in te voeren. Vaak als onderdeel van het herzien van het beloningsbeleid: de manier waarop loon bepaald wordt en welke extra elementen daarbij worden vergoed en als mogelijke bonus worden toegekend. Hoe bereid je je hier op voor als OR? En hoe is de rol van de OR geregeld in de WOR?

Het beloningsbeleid uitgedrukt in het loonstelsel

Het totale beloningsbeleid bevat een heel stelsel aan financiële vergoedingen met als belangrijkste onderdeel het loon, aangevuld met eventueel variabele delen en toeslagen, pensioenopbouw, verzekeringen, vervoersregelingen, voorzieningen, regelingen voor vakantie en werktijden, opleidingsmogelijkheden etcetera.

Dit loonstelsel met diverse schalen en bijbehorende salarisniveaus passend bij de diverse functies en niveaus noemen we het functiewaarderingssysteem.

Stappen bij wijziging van het functiewaarderingssysteem

Wil de werkgever het functiewaarderingssysteem aanpassen, dan kan dat niet zomaar. De functies in de organisatie moeten opnieuw geïnventariseerd worden: zijn er nieuwe bijgekomen die niet een-twee-drie in het systeem passen? Vervolgens moeten ze opnieuw gewogen en ingedeeld worden. Dat is vakwerk, waar gespecialiseerde bureaus zich op richten.

Eerlijke en evenwichtige beloning

Niet alleen voor de werkgever, maar ook voor de werknemers is een gedegen functiewaardering van groot belang. Het moet namelijk leiden tot eerlijke en evenwichtige beloning. Er zijn functies die weinig of juist veel eisen stellen aan de kennis, het verantwoordelijkheidsgevoel of de communicatieve vaardigheden van een werknemer. Om de beloning op een eerlijke manier vast te stellen, worden functies meestal gerangschikt naar zwaarte in een zogenoemd functiewaarderingssysteem. Een adequate functieomschrijving is elementair, dat geeft de indicatoren voor de invulling van de functie. En vervolgens ook voor het waarderen en beoordelen van de uitvoering daarvan.

Instemming OR: nuttig voor werkgever én werknemer

Het instemmingsrecht van de ondernemingsraad (OR) is van toepassing bij het invoeren, wijzigen of afschaffen van een functiewaarderingssysteem (WOR-artikel 27.1c). Dat geldt ook voor een daarmee samenhangend beloningssysteem. En als het beoordelingssysteem van de organisatie aangepast wordt geldt het instemmingsrecht ook (27.1g). Niet alleen de invulling van het nieuwe functiewaarderingssysteem met toelichting op de werking en procedures moet door de werkgever aan de OR ter beoordeling worden voorgelegd; juist ook de doelstellingen, de afwegingen en keuzes die gemaakt zijn. De OR moet kunnen beoordelen of de juiste afwegingen zijn gemaakt.

De invoering of wijziging van het systeem zal eenvoudiger zijn als er draagvlak voor is. Dat is het belang van de directie om de OR vroegtijdig te betrekken bij de voornemens. Directie en leidinggevenden en de HR-afdeling moeten in een vroeg stadium met de OR in gesprek. Andersom geldt dat ook: als de OR weet heeft van de aanstaande ontwikkelingen is regelmatig overleg belangrijk. Formeel of informeel kan de OR eventueel gebruikmaken van het initiatiefrecht (WOR-artikel 23.2 en .3) om zelf voorstellen tot verbeteringen te doen.

Welk functiewaarderingssysteem en second opinion

Een (nieuw) functiewaarderingssysteem moet betrouwbaar, flexibel, begrijpelijk en acceptabel zijn. Het mag wel onderscheid maken tussen (groepen) functies, maar niet tussen groepen personen. De meeste functiewaarderingssystemen zijn gebaseerd op een methode die punten toekent aan verschillende kenmerken of ‘gezichtspunten’ van functies, die rangschikt, per niveau in groepen of klassen indeelt en met referentiefuncties vergelijkt. Veelgebruikte methoden zijn die van Hay en ORBA.

Zuidema Personeelsmanagement biedt het Zuidema Functiewaarderingssysteem ZFWS®, dat erkend is door de vakorganisaties en tevens kan worden ingezet door OR en/of vakbond voor een second opinion. Het is bedoeld voor het personeelsmanagement van bedrijven en (semi)overheidsorganisaties en munt uit in doorzichtigheid. Voortdurend mee-ontwikkelend met de eisen en wensen van de gebruikers en positieve tweejaarlijkse controles van de vakbonden, gooit ZFWS® hoge ogen bij zowel vakbonden en ondernemingsraden als bij werkgevers. Voordeel is dat wij de taal spreken van alle betrokkenen, en zo helpen resultaten te boeken.

Mail ons
Bel me terug
Bel (033) 434 58 00

neem gerust contact met ons op